Hanzade Sarıçiçek – TTGV Genel Sekreteri
TTGV olarak iklim teknolojilerini odağa aldığımız bu dönemde, özel sektörün rekabetçiliğini artıracak öncül teknolojilerin gelişimi için iki taraflı bir destek yaklaşımı benimsiyoruz: Arzı güçlendirmek ve talebi canlandırmak.
Arz tarafında; araştırmacı ve girişimcilere özel tasarlanmış hızlandırma programları ile erken aşama teknolojilerin piyasaya hazırlanmasına yönelik destekler ve saha doğrulama fırsatları sunuyoruz. Amacımız, laboratuvardan sahaya uzanan yolda riski azaltmak, pazar uyumu sağlamak, çözümün ölçeklenebilirliğini ve yatırım çekiciliğini artırmak.
Talep tarafında ise, “biri yapsın/uygulasın da görelim” denilen yeni teknolojilerde sanayinin risk algısını düşüren mekanizmalar tasarlıyoruz. Henüz riskli ve maliyetli görünen yeni teknoloji uygulamalarında talep yaratmak ve ilk adımı attırmak, özellikle kırılgan makroekonomik koşullarda zorlu ama kritik bir eşik. Bu eşiği geçmek için, güven veren ilk gösterimler/demonstrasyonlar ile tekno-ekonomik verileri ortaya koymak ve birlikte öğrenmek oldukça önemli.
Üstlendiğimiz rol
Türkiye’nin teknoloji üretiminde öncü ülkeler arasında yer alma hedefi yalnızca iyi fikirlerle ve Ar-Ge çalışmaları ile değil, bunların sanayide karşılık bulması ve ölçeklenmesiyle gerçekleşecek. TTGV tam da burada; pazarı henüz oluşmayan ama yakın gelecekte hayatımıza girmesi beklenen teknoloji alanlarında ülkemizde kapasite gelişimi sağlamak için fırsatı görünür kılan, çözümü sahaya indiren ve ekosistemi harekete geçiren bir rol üstleniyor.
Enerji dönüşümüne baktığımızda bunun önemini daha net görüyoruz: 1980’lerin başında Kaliforniya’daki ilk ticari güneş santrallerinde watt başına 70–80 dolar olan maliyetler, bugün yüzde 99’a varan bir düşüşle 1 doların altına indi. Yenilenebilir enerji yatırımları, bu yıl fosil yatırımları geride bıraktı ve oranı hızla artıyor. Güneş enerjisi teknolojilerinde ilk uygulamaları yapan öncü ülkeler açık bir rekabet avantajı yakaladı. Benzer şekilde lityum-iyon pillerin artan performansı ve düşen maliyeti, elektrikli araçlar ile mobilite sektörünü temelden dönüştürüyor, pil teknolojilerinde erken davrananlar liderliği yakaladı.
Aynı ivmeyi 2020’lerin başında türünün ilk örneği uygulamaları başlayan diğer iklim teknolojilerinde de çok kısa zamanda görebiliriz. Kritik elementlere bağımlı olmayan farklı kimyalarda bataryalar; karbonu katma değerli ürünlere dönüştüren süreçler, sürdürülebilir havacılık yakıtları (SAF) gibi alternatif yakıtlar; çimento, demir-çelik gibi karbon yoğun sektörlerde yenilikçi üretim teknolojileri; alternatif proteinler, tarım ve su teknolojileri… Bu alanlarda bilgi birikimini, deneyimi ve iyi uygulama örneklerini olabildiğince erken oluşturmak, ülkemizin önümüzdeki dönemde rekabetçiliği açısından stratejik önem taşıyor.
Güdümlü Projeler
Bu ihtiyaçtan hareketle Öncül Proje Programı’nı kurguladık. Önce kapsamlı ön araştırma ve derin analizlerle problemi netleştiriyor; ihtiyaç ve fırsatları tespit ediyoruz. Ardından Güdümlü Projeler adını verdiğimiz, “deneme ve birlikte öğrenme” odaklı gösterim projeleri yürütüyoruz. Bu mekanizmayla, teknolojilerin gerçek koşullarda sınanması, tekno-ekonomik parametrelerin belirlenmesi ve elde edilen verilerle piyasanın eğitilmesi hedefleniyor. Eylül ayında duyurduğumuz ilk Güdümlü Projeler çağrısında yeni nesil yakıtlar, temiz hidrojen, karbon yakalama ve kullanımı, sürdürülebilir çimento, alternatif protein, enerji depolama, batarya geri dönüşüm ve ikincil kullanım gibi 12 başlıkta tasarlanan özel proje çağrılarını ilan ettik. İlgili paydaşlarla bu gösterimleri önümüzdeki 1–2 yıl içinde hayata geçirmeye odaklanıyoruz. Hedefimiz yalnızca iklim alanında değil, Türkiye’nin teknoloji geliştirme kapasitesinde de örnek teşkil edecek, ölçeklenebilir bir program modeli ortaya koymak.
Bu ayki İklim Teknolojileri Bültenimizin sayfalarında, TTGV’nin ve paydaşlarının çalışmalarından bilgi ve deneyimler, sahadan öğrenimler, iyi uygulama örnekleri ve işbirliği fırsatları bulabilirsiniz. Keyifli okumalar diler, birlikte düşünmeye, öğrenmeye ve cesaretle denemeye davet ederiz.
