Birleşmiş Milletler Sınai Kalkınma Örgütü (UNIDO) ve Birleşmiş Milletler Çevre Programı (UNEP) öncülüğünde 1994 yılından bu yana 47 ülkede uygulanan Temiz Üretim (Eko-Verimlilik) Programı ülkemizde, İspanya Hükümeti tarafından desteklenen ve 2008 yılında yürürlüğe girmiş olan “MDG-F 1680 Türkiye’nin İklim Değişikliğine Uyum Kapasitesinin Geliştirilmesi” Birleşmiş Milletler (BM) Ortak Programı’nın “bir alt programı” olarak başlatılmıştır.
Ortak Program’ın sanayi ile ilgili ayağında, “iklim değişikliğine uyumun, temiz üretim ve eko-verimlilik uygulamaları ile sağlanabileceği”nden hareketle, UNIDO’nun sorumluluğunda Eko-Verimlilik (Temiz Üretim) Programı yürürlüğe girmiştir. Programın süresi yaklaşık 3 yıl olup, 2011 yılı içinde tamamlanması öngörülmektedir. TTGV tarafından yürütülmekte olan Program’ın temel amacı, eko-verimlilik (temiz üretim) alanında ulusal kapasitenin oluşturulmasıdır.
Program, “iklim değişikliğine uyum” konulu Birleşmiş Milletler Ortak Programı’nın alt programı olduğundan, pilot uygulama seviyesinde temiz üretimin “su tüketimi” boyutu esas alınmakta; Program genelinde UNIDO metodolojisine uygun olarak, tüm boyutlarıyla eko-verimlilik ve temiz üretim kavramlarının yerleşmesi ve yaygınlaştırılması hedeflenmektedir.
Program kapsamında öncelikle, çevresel ve ekonomik parametreler çerçevesinde Seyhan Havzası Bölgesi’ndeki öncelikli sektörler belirlenmiştir. Bunlar, Tekstil - Deri, Gıda - İçecek, Kimyasal Madde ve Metal İşleme - Makine sektörleridir.
Program’ın başından bu yana yerel, ulusal ve uluslararası işbirliği ağlarının oluşturulmasına yönelik çeşitli faaliyetler gerçekleştirilmiştir. Yerel paydaşlarla işbirliği içinde farkındalık yaratmaya ve bilgilendirmeye yönelik toplantılar düzenlenmiştir.
Ulusal kapasitenin güçlendirilmesi, ulusal uzmanların yetiştirilmesi ve orta-uzun vadede işbirliği içerisinde çalışılacak bir ağyapının geliştirilmesi amacıyla iki aşamalı bir eğitim programı düzenlenmiştir. Bu faaliyetlerin yanı sıra programın en önemli bölümlerinden biri olarak öncelikli sektörlerde faaliyet gösteren 6 firmada ekoverimlilik pilot uygulamaları hayata geçirilmiştir. Gerçekleştirilen bu örnek uygulamalar ile yılda yaklaşık 750.000 m3 su tasarrufunun yanı sıra hammadde, enerji ve iş gücü kullanımında verimlilik artışı sağlanmış ve ürün kalitesinde de iyileşmeler elde edilmiştir.
Bundan sonraki süreçte, işbirliği ağlarının güçlendirilmesi, pilot projelerin izlenmesi, dokümante edilmesi, sektörel kılavuzların hazırlanması ve yaygınlaştırma faaliyetlerinin gerçekleştirilmesi hedeflenmektedir.
Yaygınlaştırma faaliyetleri kapsamında Programın öyküsünün anlatıldığı bir belgesel film de hazırlanmış ve aşağıda sunulmuştur.
Detaylı Bilgi için:
www.ekoverimlilik.org
