“Türkiye’de Tekstil Sektöründe KOBİ’ler için Sürdürülebilir Ağlar ve İlişkiler Zinciri Oluşturulması Programı” Birleşmiş Milletler Kalkınma Programı (UNDP), Birleşmiş Milletler Sınai Kalkınma Örgütü (UNIDO) ve Uluslararası Çalışma Örgütü (ILO) ortaklığıyla ve İstanbul Tekstil ve Konfeksiyon İhracatçılar Birliği’nin (İTKİB) ulusal uygulayıcı işbirliğiyle Ocak 2010’da başlatılmıştır. Üç yıl sürmesi planlanan Ortak Program, İspanya Hükümeti’nin Birleşmiş Milletler’e hibe ettiği “Binyıl Kalkınma Hedefleri Fonu (MDG-F)” tarafından finanse edilmekte olup Program faaliyetlerinin odağını Gaziantep, Kahramanmaraş, Malatya ve Adıyaman’da faaliyet gösteren tekstil üreticileri oluşturmaktadır.
Türkiye’nin Tekstil, Hazır Giyim ve Deri Sektörü Stratejisi’nde yer alan, sektörde üretimin, inovasyonun, kurumsal sosyal sorumluluğun ve sürdürülebilirliğin sağlanması ilkeleri gözetilerek hazırlanan Program’da tekstil sektöründe kurumsal sosyal sorumluluk yaklaşımının benimsenmesi ve buna yönelik farkındalığın ve kapasitenin geliştirilmesi de hedeflenmiştir.
Kurumsal sosyal sorumluluk yaklaşımının en önemli boyutlarından biri de çevre yönetimi olup, bu kapsamda kaynak verimliliği, temiz üretim, vb. kavramlar gündeme gelmektedir. Ortak Program kapsamında, çevre yönetimi ve temiz üretim konuları kurumsal sosyal sorumluluk yaklaşımının bir boyutu olarak ele alınmıştır. UNIDO koordinasyonunda 2011 yılı başından bu yana Türkiye Teknoloji Geliştirme Vakfı (TTGV) tarafından yürütülen çalışmalar kapsamında ilk olarak bir durum değerlendirme çalışması yapılmıştır.
Bu kapsamda, hedef bölge olarak belirlenen Gaziantep, Kahramanmaraş, Malatya ve Adıyaman’ın yanı sıra tekstil sektöründe önde gelen illerde faaliyet göstermekte olan üretici firmaların, büyük ölçekli ulusal veya çok uluslu tekstil şirketlerin ve ilgili kurumların dahil edildiği kapsamlı bir anket çalışması gerçekleştirilmiş, ilgili literatür, raporlar ve mevzuat ayrıntılı olarak incelenmiştir.
Hedef bölgede faaliyet gösteren firmaların çevre yönetimi ve temiz üretime yönelik mevcut durumları belirlenmiş, büyük firmaların kurumsal sosyal sorumluluk kapsamında çevre ile ilgili yaklaşım ve talepleri değerlendirilmiş, mevzuat, finansal mekanizmalar, Ar-Ge, teknik destek vb. çerçeve koşulları belirlenmiştir. Bu kapsamda 14.12.2011 tarihinde yayınlanan “Tekstil Sektöründe Entegre Kirlilik Önleme Tebliğ” de değerlendirilmiş, tebliğ kapsamına giren firmaların hazırlaması gereken Temiz Üretim Planlarına da vurgu yapılmıştır. Ayrıca, çevre yönetimi ve temiz üretim konularında en iyi uygulamalara veya iş modellerine konu olan işletmeler belirlenerek örnek teşkil eden yönleri değerlendirilmiştir.
Yapılan analiz ve değerlendirmelere dayanılarak Programın hedefleri doğrultusunda öneriler geliştirilmiştir. Kurumsal sosyal sorumluluk kapsamındaki diğer bileşenlerin (sürdürülebilirlik ve sosyal boyut) de değerlendirildiği rapor hazırlık süreci ilgili Birleşmiş Milletler kuruluşları koordinasyonunda devam etmektedir.
Buna paralel olarak, tekstil firmalarında kurumsal sosyal sorumululuk bilincinin artırılmasına ve çevre yönetimi çalışmalarına yönelik kapasite geliştirme ve eğitim çalışmaları devam etmektedir.
