Çevre yönetim sistemleri ve temiz üretim uygulamaları, endüstriyel kuruluşların çevresel performanslarını arttırmakla kalmayıp aynı zamanda ekonomik performanslarını ve kurumsal prestijlerinin de olumlu yönde etkilemektedir. Söz konusu uygulamalar son derece önemli ve etkin olmakla birlikte, firma sınırları içinde kaldığından, çevresel performansı belli bir düzeye kadar geliştirilebilmektedir. Ek kazanım elde edebilmek firma sınırlarının ötesine geçebilmeyi ve çoğunlukla firmalar arası işbirliğini gerektirmektedir. Bu yaklaşım, günümüzde pek çok ülkede uygulamaya geçmiş “endüstriyel simbiyoz (endüstriyel ekoloji)” kavramını gündeme getirmektedir.
Dünyanın pek çok yerinde uygulanan güncel bir yaklaşım olan “endüstriyel simbiyoz”, birbirinden bağımsız çalışan, tercihen fiziksel olarak birbirine yakın olan, iki veya daha fazla ekonomik işletmenin bir araya gelerek hem çevresel performansı hem de rekabet gücünü artıracak uzun süreli ortaklıklar kurması ve dayanışma içinde çalışması anlamına gelmektedir.
Pek çok işbirliği ve sinerji alanına, ürün ve hizmet üretiminde kaynak (malzeme, enerji, lojistik, insan kaynağı) verimliliği ve optimizasyonuna işaret eden “endüstriyel simbiyoz” kavramı ülkemizde İskenderun Körfezi bölgesinde hayata geçirilmektedir.
Bakü-Tiflis-Ceyhan (BTC) Petrol Boru Hattı Şirketi tarafından desteklenen ve fizibilite aşaması 2009-2010 yılları arasında tamamlanan “İskenderun Körfezi’nde Endüstriyel Simbiyoz Projesi” - Uygulama Aşaması (2011-2012) BTC Şirketi ve Türkiye Teknoloji Geliştirme Vakfı (TTGV) arasında 27 Aralık 2010 tarihinde imzalanan sözleşme ile başlamıştır.
Sponsorluğunu BTC Şirketi’nin üstlendiği Proje’nin yürütücülüğü TTGV tarafından gerçekleştirilmekte olup, TTGV projeye ayni katkı da sağlamaktadır. Proje faaliyetleri International Synergies Ltd. ve ODTÜ Çevre Mühendisliği Bölümü ile işbirliği içinde yürütülmekte, bölgede endüstriyel simbiyoz uygulamaları için altyapının oluşturulması, pilot uygulamaların gerçekleştirilmesi ve ulusal bir program için önerilerin geliştirilmesine yönelik çalışmalar sürdürülmektedir.
Uygulama aşaması süresince bölgedeki firmalar ve diğer yerel ve ulusal paydaşlarla sürekli ve etkin bir iletişim sağlanmasıyla Projede farklı simbiyotik ilişkiler araştırılmakta olup öncelikler kaynak verimliliği, sera gazı azaltımı, atık azaltımı vb. parametreler doğrultusunda belirlenmektedir.
Projenin ana hedefleri şunlardır:
- Endüstriyel Simbiyoz uygulamalarının gerçekleştirilmesine yönelik teknik ve idari altyapının oluşturulması.
- İskenderun Körfezi'nde Endüstriyel Simbiyoz olanaklarının belirlenmesi ve pilot projelerin geliştirilip uygulamaya konulması.
- İskenderun Körfezi’nde Endüstriyel Simbiyoz uygulamalarına yönelik bir veri tabanı ve iletişim ağı oluşturulması.
- Paydaşlar arasında Endüstriyel Simbiyoz uygulamalarının yaygınlaştırılması, bilgi ve deneyim paylaşımına yönelik iletişimin güçlendirilmesi.
- Ulusal bir Endüstriyel Simbiyoz Programına yönelik uygulama modeli ve planının geliştirilmesi.
Detaylı bilgi için:
